Testisler

04-03-2021 10:00
feature-top

Erkek çocuk dünyaya gözünü açtıktan sonra hayatını sonuna kadar etkileyen testislerin çocuklukİ, ergenlik ve yetişkin dönemi bu dönemlerde sık karşılaşan hastalıklar hakkında açıklama yapacağım. İlk bölümde çocukluk dönemini ele alacağız.

İnmemiş Testis

Yeni doğan erkek bebeklerin genital organlarıyla en yaygın konjenital anomali olan bu durum,1 yaşındaki normal gününde doğmuş erkek bebeklerin yaklaşık yüzde  1’ini etkiler. Prematür bebeklerde inmemiş testis yüzde 30 gibi belirgin oranda artar.

Erkek bebekte, doğum öncesi karında olan testisler ( yumurtalıklar), 32-36 gebelik haftalarında skrotuma ( torbaya ) inerler. Ancak, bazı bebeklerde doğumda bu iniş tamamlanmamış olabilir. Eğer, bebeğin testisleri normal yerinde ele gelmiyorsa, kasıkta kalmış olabilir, skrotumun üstünde ele gelirler yada karın içinde kalmış olabilir.

Ayrım durumlarda ektopik testisler olabilir yani anatomik yerleşimden dışında yerleşen testisler.  

Utangaç testis bir hastalık sayılmaz, çocuğun ilerideki hayatında bir soruna yol açmaz. Herhangi bir tedavi ( ilaç veya ameliyat ) gerektirmez. Ancak 6 aylık aralarla üroloji veya çocuk cerrahisi uzmanı tarafından kontrolü gerekir. Gerçek inmemiş testisten tamamen farklı bir durumdur.

Testis fetal gelişim sırasında abdomende bulunur. Testisin scrotuma inişi 2 fazda gerçekleşir. Transabdominal ve inguinoscrotal faz. Testisin inişi için androjenler, androjen resp. fonksiyonlarının normal olması gerekir. Abdominal, inguinal, yüksek scrotal şeklinde sınıflandırılabilir.

Gliding (kaygan )testis:Testis scrotum girişindedir, muayene ile indirilir ancak bırakınca hemen kaçar.Retraktil testis:Testis srotuma indirilir, bırakınca 5-10sn kadar kalır ancak sonra yukarı çıkar. Banyoda kendiliğinden inebilir. Bu olguların yüzde 32’sinde inmemiş testise dönüşüm olduğu için yakından izlenmelidir.

İnmemiş testis tanısınde tek yöntem fizik muayena olup testislerın yerinda yanı scrotum içinda olup olmadığına bakılır. Burda ilk muayeneyi çocuğun anne babası yapabilir, eğer testisler scrotumda palpa edilmiyorsa hamen uzmana gosterilmesi lazım.

Tedavi

Palpabl ve nonpalpabl inmemiş testise göre değişir. Gerçek palpabl inmemiş testis  tedavisi genelda cerrahi yöntem ile Testisin scrotum içine indirilmesi –inguinal orşiopeksiy yapılır. Yüzde 92 başarı oranına sahiptır. Inmemiş testıs amelıayti en erken 6 ay en geç 18 aylıkta ortalma 1 yaşinda yapılır. Amelıyatten sonra pubertaya kadar yakın takıp önerılır. Palpa edilemeyen testiste cinsel gelişim bozuklıgı olmaksızın  laparoskopi intraabdomınal testis tanımada ve eş zamanli müdahala imkanı tanıyor. 10 yaşında ve daha büyük çöcuklarda ınmemiş testis olan ve diğer testis normal olan bır erkek çöcukta daha sonra gelişebilecek malignite açısından orşiektomı yapılır. Erkek yenidoğanda iki tarafda inmemiş testis varlığında, cinsel gelişim bozukluğu yönünden değerlendirilmelidir.      

Hidrosel

Testis çevresinde ağrı oluşturmayan sıvı birikimine hidrosel adı verilir. Sıklıkla doğum sırasında karın içerisindeki sıvının testis çevresine birikimi ile oluşur.İki tip hidrosel vardır.

Bunlardan:

• Kominikan tipte testisi saran karın zarının, karın boşluğu ile olan ilişkisi devam etmektedir. Buradaki açıklıktan karın içerisinde bulunan sıvı testis çevresine akmaktadır. Bu daha ileride bahsedilecek olan indirek fıtık ile aynı mekanizmadır.

• Non kominikan hidroselde ise karın zarı ile herhangi bir ilişki yoktur. Bu tip genellikle daha ileri yaşlarda oluşur.

Nasıl Oluşur?

Testisler normalde karın içerisinde oluşur ve daha sonra skrotum denen kese içerisinde yerini alır. Bu olay çoğu zaman doğumdan önce tamamlanır. Bu süreç içerisinde karın zarı denen peritonu da beraberinde sürüklerler. Bu bağlantı genellikle doğumdan önce kapanır ve zar testisin çevresini saran kapalı bir zar halini alır. Ancak yukarıda anlatıldığı gibi bu bağlantı açık kalırsa hidrosel oluşur. Bu açıklıktan karın içerisindeki sıvı rahatlıkla testis çevresine ve karın içerisine kayabilir. Bu da hidroselin boyutunun neden değişken olduğu hakkında fikir verir .

Tanı Nasıl Konur?

Özellikle karın içi basıncının arttığı ağlama, ıkınma gibi hallerde belirginleşen kasık ya da skrotumdaki şişlik tanı için yeterlidir. Uykuda küçülen gün boyu artan bir şişlik tipiktir. Herni ve hidrosel ayrımın yapılması önemlidir. Transilüminasyon denen ve ışıkla sıvı skrotal içeriğin katı barsak bölümünden ayırılmasına yarayan yöntem kullanılabilir. Bazen içerisindeki barsak hareketlerinin görülmesi tanıyı kolay kılar. Bazen ultrasonografi gerekebilir.

Hidrosel ve Fıtık Nasıl Tedavi Edilir?

Hidroseller genellikle ilk 18 ay içerisinde kendiliğinden düzelir. Bağlantı zamanla kapanır ve biriken sıvı yok olur. Bu yaşı geçen bebeklerde hala hidrosel mevcut ise cerrahi onarım gerekir. Bu nedenle hidrosel olguları takip edilmelidir. Fıtık tanısı konulmuş ise bebeğin genel sağlık durumunun en uygun olduğu zamanda ameliyatla fıtık tedavi edilir, takiple fıtığın geçmesinin beklenmesi söz konusu değildir. Cerrahi başarı oranı % 99 dur. Ancak acil olarak alınan boğulmuş fıtıklarda bu oran azalmakta komplikasyon riski ise artmaktadır. Unutulmamalıdır ki bir tarafta saptanan fıtıkta karşı taraf kasıkta iyi incelenmelidir. Çoğu zaman cerrahi gerekmesede kese  % 60 olguda karşı tarafta da açık olacaktır. Tek taraflı belirgin fıtık saptanan bebeklerde karşı tarafta da gizli bir fıtık olma ihtimali vardır. Ancak, böyle bir durumda karşı tarafın da cerrahi olarak incelenmesi gereği tartışmalıdır. Genel olarak, belirgin fıtık sol taraftaysa, sağ tarafta da eşlik eden gizli fıtık olma ihtimali daha yüksektir. Ancak belirgin fıtık sağ taraftaysa, sol tarafın da incelenmesi gerektiğini savunanların oranı daha azdır.

 

Orşit, testis iltihabıdır, genellikle epididimitle beraberdir. Sebepleri genellikle kabakulak, M. tüberkülozis ve otoimmün hastalıkları içerir. Konservatif tedavi; yatak istirahati, analjezik ve skrotal elevasyonu içerir. Spesifik tedavi altta yatan sebebe göredir.

 

Testisin kendi etrafında dönmesi (torsiyonu) ile damarlarının testisin kan dolaşımını sağlayamaz duruma gelmesidir.

Tanı, muayene ve Dopler Ultrasonografi ile konur. Başvuruda gecikmiş olguların tanısında zorluk ortaya çıkabilir ve testis sintigrafisi yapılması gerekebilir.

En sık pubertede (buluğ çağında), 2. sıklıkta da yenidoğan döneminde görülür. Özellikle inmemiş testis ya da retraktil testis tanısı almış çocukta testis torsiyonu riski daha yüksektir. Ancak torbaya inmiş testiste de torsiyon riski vardır.

Torsıyon geliştiği zaman çöcukda aniden şiddetli  scrotal agri, bulantı, kusma başlar. Eğer 5 saat içinde cerrahi tedavi yapılmazsa testis kayıp edilebilir.

 

 

 

Haber

Testisler

2021-03-04 10:00:59
Ayrıntılar
Haber

Myomlar

2020-09-16 11:11:14
Ayrıntılar
Haber

Baş Ağrısı

2020-07-06 11:14:50
Ayrıntılar